PRESENT - Caritas Vrijwilligerswerk

Present is een organisatie van en voor vrijwilligers die vrijwilligerswerk organiseert en stimuleert in:

• ouderenvoorzieningen
• algemene en psychiatrische ziekenhuizen
• voorzieningen voor personen met een handicap

Vrijwilligers: geen overbodige luxe

In de gezondheids- en welzijnszorg gaat de aandacht vooral naar de "ziekte" van de patiënt, de "kwalen" van de ouderdom of naar de "problemen" van de cliënt. De beroepskrachten blijven oog hebben voor de mens achter de zieke, de persoon met een handicap en de oudere ook al is de werkdruk heel hoog en wordt de zorg alsmaar complexer. Toch hebben ze niet altijd genoeg tijd om de patiënten en bewoners díe individuele extra aandacht te geven die ze soms nodig hebben.

Vrijwilligers spelen hierin een grote rol en kunnen deze nood helpen opvangen. Echte kwaliteit gaat veel verder dan enkel een goede verzorging of een degelijke dienstverlening. Juist door hun betrokkenheid op de mens, zijn vrijwilligers dikwijls het antwoord op de vaak té technische benadering door de beroepskrachten. Door hun eigen invalshoek bekijken zij veel minder de hulpvrager als probleem. Hun eigenheid is dat zij niet als specialist naar de zieke, persoon met een handicap of oudere gaan, maar "gewoon", vanuit een niet-professionele invalshoek. De relatie tussen de vrijwilliger en de mens die ziek of oud is of een handicap heeft, is niet zozeer een relatie hulpverlener-hulpvrager, maar eerder een "gewone" relatie van mens tot mens. En dit gewone is heel speciaal! Bovendien kunnen zij extra TIJD maken voor de patiënten of bewoners. Dit geheel geeft de vrijwilliger een eigen plaats en een eigen bijdrage in de dienstverlening van de voorziening; een bijdrage die een meerwaarde betekent in de totaalzorg. Zo geven ze de patiënten of bewoners onder andere kansen om tot rust te komen, zorgen te delen, eenzaamheid te doorbreken of opnieuw een gevoel van eigenwaarde te krijgen.

Praktisch: wat doen vrijwilligers?

Om het persoonlijk contact met de mens die ziek of oud is of een handicap heeft, vlotter te laten verlopen krijgen vrijwilligers een aantal kleine taken. Ze nemen geen taken over van het personeel, maar ondersteunen de beroepskrachten. Bij elk van die taken staat het contact van mens tot mens centraal. Zo werken ze mee aan een menselijker klimaat in de voorzieningen en bieden zo een meerwaarde in de dienstverlening aan de patiënten of bewoners.

Vrijwilligers mogen dus bijvoorbeeld geen medicatie geven. Wél helpen ze onder andere bij het intern vervoer, vangen ze patiënten en bezoekers op aan het onthaal, helpen ze bij de maaltijdbegeleiding en in de cafetaria, bij de animatie en ergotherapie, helpen ze met pastorale taken, dragen ze hun steentje bij in de palliatieve zorg en zoveel meer. Ze hebben hierbij oog voor de kleine wensen en het eigen tempo van de patiënten en bewoners. Zo kunnen ze al eens een babbeltje slaan of luisteren naar het verhaal van de persoon die ze bezoeken.

Taken

De vrijwilligers zijn er in de eerste plaats voor de mens die oud of ziek is of een handicap heeft. Hij/Zij staat centraal. De vrijwilligers nemen enkele taken op om het contact met hem/haar wat makkelijker en spontaner te maken.

Hieronder geven we enkele taken die je als vrijwilliger kan opnemen. Een volledig overzicht kunnen we moeilijk geven aangezien de taken van voorziening tot voorziening en van afdeling tot afdeling of van dienst tot dienst kunnen verschillen. Zie het eerder als een indicatie van wat vrijwilligerswerk kan inhouden... Nabijheid, betrokkenheid en bemoediging zijn overal de rode draad.

Je kan helpen:

• door een bezoekje te brengen
• bij de animatie
• bij een wandeling
• bij de maaltijden
• in de cafetaria
• in de bibliotheek
• bij het onthaal
• bij het vervoeren van patiënten, bewoners en cliënten binnen de voorziening
• bij pastorale taken
• bij de kinderanimatie
• bij de palliatieve zorg
• ...

Vrijwilligers worden begeleid

Elke voorziening waarmee Present samenwerkt, verbindt zich ertoe plaatselijk zijn vrijwilligers te begeleiden. Met praktische vragen of moeilijkheden kan de vrijwilliger steeds terecht bij de plaatselijke "verantwoordelijke van het vrijwilligerswerk" in de voorziening. Deze verantwoordelijke zorgt ervoor dat vrijwilligers plaatselijk begeleid en opgevolgd worden. Maar een ruimere ondersteuning is zeker geen overbodige luxe. Daarom biedt Present een ondersteuningsprogramma, gaande van een basisvorming, regelmatige bijscholingen, een tijdschrift en ontmoetingsactiviteiten, tot een degelijke verzekering en administratieve ondersteuning (bijvoorbeeld voor werklozen).

Tot slot

Vrijwilligerswerk is méér dan enkele mensen die toevallig wat uurtjes gratis doorbrengen bij anderen. Het is een zinvol engagement van velen die aan solidariteit concrete handen geven. Zinvol voor zichzelf, zinvol voor degenen voor wie ze zich inzetten én zinvol voor de maatschappij. Dankzij hun betrokkenheid bij die zieke of die oudere geven vrijwilligers, naast praktische hulp, een grote meerwaarde aan de zorg. Het meest opvallende is dat ze zelf enorm veel voldoening uit hun vrijwilligerswerk halen en het ervaren als een verrijking.

Vrijwilligerswerk is niet nieuw. Het is van alle tijden en je ziet het op veel verschillende domeinen en manieren. Vrijwilligerswerk gaat niet over wereldschokkende dingen. Het gaat dikwijls over kleine dingen, die toch een wezenlijke invloed hebben op je leven. Het gaat over hoop en liefde, over vriendschap en solidariteit, over kleur geven aan jouw leven en aan dat van iemand anders. Vrijwilliger-zijn is niet meehollen met de grote stroom; het is aandacht hebben voor dingen en waarden die niét met geld te koop zijn.