Om deze mail in uw browser te bekijken, klik hier

Anders ouder worden 14 NOV 2011
5 tips voor een goed draaiende vrijwilligerswerking tip #4


Beste,

In het kader van het project 'Anders ouder worden' van CERA proberen wij directie en besturen van woonzorgcentra te overtuigen van de meerwaarde van vrijwilligerswerk binnen hun organisatie. We versturen hiervoor tips om te verduidelijken welke voorwaarden moeten vervuld zijn om die meerwaarde te garanderen.

Waarschijnlijk bent u op de hoogte van de vrijwilligerswet, het Vlaams Decreet en het woonzorgdecreet. Maar herhaling is de moeder van de kennis, dus proberen we in deze vierde tip het wettelijk kader zo gevat mogelijk weer te geven. Geen gemakkelijke materie, maar met een verplichtend karakter en belangrijk voor het opbouwen van een kwalitatieve vrijwilligerswerking. Onderaan geven we enkele links, naar publicaties en brochures die heel handig kunnen zijn om de wet in praktijk om te zetten.

Met vriendelijke groet,

Liliane Krokaert
Coördinator Present
  02/248 10 42
  liliane.krokaert@presentweb.be

Meer weten over Present: www.presentweb.be

 

TIP #4: Wat zegt de wet?

Federale Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers, ook wel de 'Vrijwilligerswet' genoemd

Voor wie?

Deze vrijwilligerswet regelt het vrijwilligerswerk voor alle sectoren, en voor alle organisaties die gedefinieerd worden als vrijwilligersorganisatie. Elke organisatie moet dus de vrijwilligerswet respecteren.

Wanneer?

Deze wet trad in werking vanaf 1 februari 2006. Organisaties kregen 6 maanden de tijd om hun werking aan de verschillende bepalingen van de wet aan te passen.

Wat?

De 'Vrijwilligerswet' geeft een definitie van vrijwilligerswerk:

  • Vrijwilligerswerk is elke activiteit die onbezoldigd en onverplicht wordt verricht, ten behoeve van één of meer personen, andere dan degene die de activiteit verricht, van een groep of organisatie of van de samenleving als geheel; die ingericht wordt door een organisatie anders dan het familie- of privé-verband van degene die de activiteit verricht; en die niet door dezelfde persoon en voor dezelfde organisatie wordt verricht in het kader van een arbeidsovereenkomst, een dienstencontract of een statutaire aanstelling.
  • De vrijwilliger is elke natuurlijke persoon die een activiteit verricht zoals omschreven in 1.
  • Een organisatie is elke feitelijke vereniging of private of publieke rechtspersoon zonder winstoogmerk die werkt met vrijwilligers.

Verder kent elke organisatie die werkt met vrijwilligers twee verplichtingen:

  • De informatieplicht
    • Informatie over de sociale doelstelling en juridisch statuut van de organisatie
    • Informatie over het verzekeringscontract
    • Informatie over mogelijke aanvullende polissen
    • Informatie over eventuele onkostenvergoedingen
    • Informatie over de geheimhoudingsplicht

Wat betreft de onkostenvergoeding: vrijwilligerswerk is onbezoldigd. Onkosten kunnen wel terugbetaald worden, dit via het bewijzen van reële kosten of via een forfaitaire onkostenvergoeding.
Wat betreft de aansprakelijkheidsregeling: de organisatie is aansprakelijk voor de schade die vrijwilligers veroorzaken bij de uitvoering van hun opdracht, behalve in geval van bedrog, zware schuld of een veelvuldig terugkerende lichte fout van de vrijwilliger.

  • De verzekeringsplicht: de organisatie is verplicht een verzekering af te sluiten tot dekking van de risico's verbonden aan het vrijwilligerswerk.
    • De burgerrechtelijke aansprakelijkheid buiten overeenkomst van de organisatie;
    • De burgerrechtelijke aansprakelijkheid buiten overeenkomst van de vrijwilligers;

Daarnaast legt deze wet vast

  • dat de arbeidswet betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers en de uitvoeringsbesluiten niet van toepassing zijn op het vrijwilligerswerk.
  • dat onderscheiden categorieën van uitkeringsgerechtigde vrijwilligers (zoals werklozen, bruggepensioneerden, leefloners,...) hun uitkering kunnen combineren met vrijwilligerswerk en de eventueel bijhorende onkostenvergoeding.

Voor meer details verwijzen we naar de brochures vermeld op het einde van deze tip.

>> Klik hier voor meer info over de geconsolideerde wettekst met aanpassingen tot 19/05/2009

Vlaams decreet van 3 april 2009 over het georganiseerd vrijwilligerswerk in Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Voor wie?

  • Alle organisaties uit de sector Welzijn, Volksgezondheid en Gezin die met vrijwilligers werken
  • Los van het feit of deze organisaties een erkenning aanvragen
  • Zowel ingebouwd als autonoom vrijwilligerswerk

Wanneer?

Sinds 1 januari 2011 moeten de bepalingen van het decreet en de twee uitvoeringsbesluiten effectief toegepast worden.

Wat?

De overheid legt enkele basisverplichtingen om te kunnen spreken van 'kwaliteitsvol vrijwilligerswerk'. Alle elementen uit de federale vrijwilligerswet werden overgenomen:

  • Rekruteringsbeleid: de organisatie rekruteert vrijwilligers.
  • Passend onthaal: voor het ondertekenen van de afsprakennota moet een verkennend gesprek met de vrijwilligers worden gevoerd.
  • Ondersteuning en vorming op maat: de vrijwilliger krijgt een basisopleiding (individueel, in groep of een stage). Daarnaast biedt de organisatie aan de vrijwilligers ten minste eenmaal per jaar een passende vormingsactiviteit aan.
  • De afsprakennota bevat minstens:
    • Informatie over de sociale doelstelling en het juridisch statuut van de organisatie of over de wijze waarop de vrijwilliger zich daarover kan informeren;
    • Informatie over het verzekeringscontract en mogelijke aanvullende polissen;
    • Informatie over de al dan niet voorziene kostenvergoeding;
    • Informatie over de geheimhoudingsplicht;
    • aard, duur en frequentie van het vrijwilligerswerk;
    • de door de vrijwilliger te volgen vormingsactiviteiten;
    • het onderschrijven door de vrijwilliger van de doelstellingen van de organisatie
    • de verbintenis van de vrijwilliger om de filosofische, politieke en religieuze overtuiging van de hulpvrager te eerbiedigen;
    • de gegevens, de taken en de functie van de contactpersoon;
    • de voorwaarden van de samenwerking tussen vrijwilligers en beroepskrachten en tussen vrijwilligers onderling, de werking van de organisatie en de plaats van de vrijwilliger en van het vrijwilligerswerk in de organisatie;
    • de wijze waarop de vrijwilliger inspraak heeft in de organisatie;
    • de wijze waarop de organisatie de samenwerking met de vrijwilliger kan beëindigen als de afspraken niet worden nageleefd;

De afsprakennota moet worden ondertekend door zowel de organisatie als de vrijwilliger en de vrijwilliger moet een exemplaar meekrijgen.

  • Bepalingen in verband met verzekeringen:

de organisatie is verplicht, bovenop de verzekeringen verplicht in de federale wet, een verzekering aan te gaan voor:

    • De lichamelijke en materiële schade, opgelopen tijdens de uitvoering van of tijdens de verplaatsingen van of naar het vrijwilligerswerk, en de ziekten en contaminaties die zijn opgelopen als gevolg van het vrijwilligerswerk.

Deze verzekering geldt tijdens de uitvoering van het vrijwilligerswerk of op weg naar en van het vrijwilligerswerk.

Naast de algemene bepalingen, zijn er geen bijkomende voorwaarden opgelegd voor organisaties met ingebouwd vrijwilligerswerk.
Door het nieuwe decreet zullen organisaties met ingebouwd vrijwilligerswerk gecontroleerd worden op het voldoen aan de bepalingen van het decreet. Deze bepalingen gelden namelijk als aanvullende erkenningsvoorwaarde voor deze organisatie (art. 12).
Als er in de toekomst subsidies voor het ingebouwd vrijwilligerswerk voorzien zouden worden, dan moet de subsidieprocedure binnen de sectoren geregeld worden.

>> Klik hier voor meer info over het decreet betreffende het georganiseerde vrijwilligerswerk in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Ingebouwd of autonoom vrijwilligerswerk

De vrijwilligerswerkingen in de woonzorgcentra vallen onder het ingebouwd vrijwilligerswerk. Dit betekent dat het vrijwilligerswerk georganiseerd wordt binnen een kader van vooral professionele en beroepskrachten.
Een organisatie van autonoom vrijwilligerswerk is een organisatie die hoofdzakelijk of uitsluitend vrijwilligers inzet.

Present Caritas vrijwilligerswerk is erkend als autonoom vrijwilligerswerk. De vrijwilligers uit de aangesloten voorzieningen worden wettelijk in orde gesteld door Present.


Woonzorgdecreet van 13 maart 2009 en zijn uitvoeringsbesluiten

In het woonzorgdecreet wordt de vrijwilliger omschreven als 'de natuurlijke persoon die, op vrijwillige basis en onbezoldigd en in een georganiseerd verband, zijn activiteiten uitvoert'.

In hoofdstuk II, artikel 4, staan de werkingsprincipes voor de georganiseerde woonzorg. Een daarvan is belangrijk voor het vrijwilligerswerk:

"15° de vrijwilligerszorg stimuleren, organiseren of samenwerkingsverbanden aangaan met organisaties die vrijwilligerszorg aanbieden"

In het voorontwerp vinden we uitgebreider waarover dit artikel handelt:

"Vrijwilligerszorg wordt omschreven als de hulp- en dienstverlening die zich onderscheidt van en/of complementair is met mantelzorg en/of professionele thuiszorg en die geboden wordt door personen die, niet verplicht en onbezoldigd en in een georganiseerd verband, hun activiteiten uitvoeren. Vrijwilligerszorg is een uiting van gezonde basissolidariteit tussen de mensen. Vrijwilligers treden op als ondersteuning van de mantelzorg en de professionele zorg en voegen er een meerwaarde aan toe.
Hun specifieke inbreng maakt in vele opzichten dat thuiszorg een reële en haalbare mogelijkheid/keuze is voor de thuiszorggebruiker en zijn omgeving. Maar ook in de context van de ouderenzorg is de inzet van vrijwilligers onontbeerlijk.
Dezelfde redenen die van invloed zijn op de beschikbaarheid van mantelzorg zijn ook knelpunten voor het beschikbaar zijn van de vrijwilligerszorg. Vrijwilligerswerk wordt hoe langer hoe meer een bewuste keuze in plaats van een evidente tijdsbesteding. Ook hier in deze context is het noodzakelijk het belang van de vrijwilligerszorg te blijven benadrukken. Een samenleving die niet kan rekenen op de inzet van vrijwilligers is immers ondenkbaar, onleefbaar en onbetaalbaar.
Het is belangrijk dat de professionele woonzorg de vrijwilligerzorg stimuleert, organiseert of samenwerkingsverbanden aangaat met organisaties die zich tot doel stellen vrijwilligerszorg aan te bieden."

>> Klik hier voor meer info over het woonzorgdecreet

 

Meer informatie over de wetgeving rond vrijwilligerswerk:

>> www.vrijwilligerswetgeving.be

Publicaties of brochures die de wet zeer bondig en praktisch voorstelt en die u gratis kan downloaden:

>> Slim aan de slag

>> Uw geheim - Omgaan met vertrouwelijke informatie en beroepsgeheim door vrijwilligers

>> Goed Gekend. De wet betreffende de rechten van de vrijwilliger (3° editie - maart 2008)

>> De regels van het spel

 

 

De laatste tip voor een goed draaiende vrijwilligerswerking:

  • Directeur, wat is uw rol? Eind 2011 in tip 5.

Met steun van: